niet minder, wel andere jobs door technologie

Robotisering, automatisering en artificiële intelligentie schudden de arbeidsmarkt grondig door elkaar. Jobs zullen verdwijnen en er komen er nieuwe in de plaats, maar bovenal zal de inhoud van jobs veranderen. Dat is iets waar organisaties én werknemers zich op moeten voorbereiden, zo stelt Herman Nijns, CEO van Randstad Group België en Luxemburg.

 

'47 procent van de jobs in de VS lopen een hoog risico om te verdwijnen omwille van technologie': zo luidt in 2013 de conclusie van het artikel The Future of Employment: How susceptible are jobs to computerisation? van Carl Benedikt Frey en Michael Osborne. Het was de start van heel wat onheilsberichten over de arbeidsmarkt. ‘Die studie heeft een beetje de toon gezet in de discussie over automatisering en digitalisering”, zegt Herman Nijns, CEO van Randstad Group in België en Luxemburg, vandaag. “Wat we daar moeten van denken? Eerlijk gezegd denk ik dat we dat moeten relativeren. Frey en Osborne brengen een erg eenzijdige kijk.’

 

jobs verdwijnen, ontstaan en veranderen

Herman Nijns haalt er een aantal meer genuanceerde studies bij. De OESO, bijvoorbeeld, heeft het over zo'n tien procent van de jobs waarvoor de kans hoog is dat ze verdwijnen door automatisering. Onderzoek door McKinsey  toont dan weer aan dat artificiële intelligentie weliswaar 21 procent van de jobs in België zal vernietigen, het kan ook zorgen voor 40.000 nieuwe banen. Niet alleen zijn er jobs in het ontwikkelen en onderhouden van technologie, door de extra productiviteit die technologie met zich meebrengt, ontstaan ook in andere sectoren nieuwe banen, geeft Herman Nijns aan.

‘Dat wil dus zeggen dat de meeste jobs blijven bestaan,’ vervolgt hij, ‘al zullen ze wel veranderen. Technologie zorgt ervoor dat heel wat taken bínnen een job zullen geautomatiseerd worden.’ Anders gezegd: ook al overleeft de functietitel, de taken die er achter schuil gaan, zullen radicaal anders zijn.

 

daar zijn de cobots

Ook al is verandering van alle tijden, Herman Nijns ziet de automatisering en robotisering vandaag wel nog meer impact hebben dan ooit tevoren. Dat komt, zo argumenteert hij, omdat het vandaag niet alleen over machines gaat, maar ook over data. De combinatie van de twee zorgt voor een veel meer fundamentele verandering in de inhoud van jobs. Mensen zullen steeds meer samenwerken met intelligente systemen en machines, 'cobots' in het jargon.

‘Maar dat gaat niet van vandaag op morgen”, stelt hij gerust. “Men heeft het steeds over de 'digitale revolutie', maar dat zou betekenen dat het 1 of 0 is, alles of niets. Dat is het net niet: er is een graduele overgang van 0 naar 1, in kleinere, geleidelijke stappen. Dat geeft mensen tijd om zich aan te passen, bij te scholen.’

 

alert, wendbaar, en regelmatig updaten

Elke dag is er wel een nieuw (onheils)bericht over de arbeidsmarkt, telkens opnieuw wijst een studie – de ene al meer onderbouwd dan de andere – op grote verschuivingen die er zitten aan te komen. Wat we, geconfronteerd met een moeilijk te voorspellen toekomst, kunnen doen?

‘Drie dingen’, klinkt het. ‘Eerst en vooral: alert blijven en goed de vinger aan de pols houden zodat je weet wat er gebeurt op het terrein waar je actief bent. Welke evolutie is er? Hoe reageren klanten? En hoe kan ik mijn eigen strategie aanpassen? Je moet alert blijven en je niet laten meeslepen door een hype.’

Ten tweede moeten individuen en ondernemingen wendbaar blijven. Vijf- en tienjarenplannen zijn vandaag geen optie: je moet snel kunnen bijsturen in functie van de veranderende omstandigheden. Dat betekent voor bedrijven óók dat ze hun organisatiestructuur onder de loep moeten nemen. In plaats van grote projecten focus je ook beter op kleinere (deel)projecten die veel sneller tot stand kunnen komen.

‘En als laatste wil je als onderneming ook een omgeving creëren waar medewerkers zich ook kúnnen aanpassen, zodat ze kunnen blijven leren en hun competenties regelmatig updaten/bijschaven?. Life long learning is een van dé grote uitdagingen voor HR.’