vrijheid is voor onze freelancers de belangrijkste troef

Randstad Professionals ziet aandeel freelancers groeien. Op onze arbeidsmarkt zijn elk jaar meer zelfstandigen aan de slag, velen onder hen als freelancer. Hoewel niet iedereen het statuut voluit omarmt, heeft het toch veel positieve aspecten. Ook bedrijven zien meer en meer de voordelen.

‘Freelancers hebben minder problemen met weekend- of avondwerk, als dat nodig is voor het project’ Isabelle Callebaut, directeur Randstad Professionals

1.006.519: dat is het aantal zelfstandigen in ons land, aldus de meest recente cijfers van het Rijksinstituut voor de Sociale Verzekeringen der Zelfstandigen (RSVZ – cijfers uit het jaarverslag 2014). Zijn dat allemaal freelancers? Neen, zeker niet. De grootste groep bestaat uit handelaars (329.232 mensen in België), gevolgd door de vrije beroepen (284.027). Ondernemersorganisatie Unizo schatte vorig jaar het aantal freelancers – wat zij definiëren als zelfstandigen zonder personeel die hoofdzakelijk in een business-to-businesscontext diensten verlenen op basis van tijdelijke contracten, opdrachten of projecten – in Vlaanderen op 132.000. Dat aantal neemt jaar na jaar ook toe. De ruim 52.000 consultants vormen de grootste groep. Daarnaast zijn er ook heel wat freelancers actief in ICT (12.509), creatieve activiteiten, kunst en amusement (10.643), en fotografie, vertalers of tolken (10.007).
Ook bij Randstad Professionals merkt Isabelle Callebaut dat er steeds méér freelancers zijn. ‘Er is een opmars’, bevestigt ze. ‘Bij Randstad Professionals is het aandeel freelancers in vijf jaar tijd verdubbeld. Om je een idee te geven, in 2011-2012 zat 12 procent van de mensen die een project deden voor ons in een freelancestatuut. In 2014 was dat 19 procent en nu zelfs al 25 procent. Er is niet alleen een toename, de groei versnelt ook. Dat komt onder meer omdat er gewoon meer freelancers op de arbeidsmarkt zijn, maar ook omdat onze domeinen zijn uitgebreid. Terwijl we vroeger voornamelijk met engineering en ICT bezig waren, leveren onze consultants vandaag ook een bijdrage aan projecten rond finance, sales & marketing, HR...’

vrijheid blijheid

In die groep freelancers ziet Isabelle Callebaut, een bevoorrechte getuige van dit aspect van de arbeidsmarkt, drie categorieën. Ten eerste zijn er de freelancers pur sang die bewust en voluit kiezen voor het zelfstandigenstatuut. Daarnaast zijn er heel wat mensen die in bijberoep freelancen, omdat ze kunnen bijleren, met hun passie bezig zijn... En tot slot is er een niet onbelangrijke groep van freelancers die, om welke reden dan ook, hun vast werk verloren zijn en niet meteen een ander vast contract vinden. Dat zijn mensen die uit noodzaak freelancen. Ze behouden de ambitie om ooit opnieuw als werknemer in dienst te gaan.

Naast de economische redenen hebben freelancers nog andere redenen om voor het statuut te kiezen. ‘Daar zijn al veel enquêtes over gehouden, ook door ons, en de vrijheid van het statuut blijft toch de belangrijkste aantrekkingskracht. Dat blijkt al uit de naam: die gaat terug tot de middeleeuwen waar huursoldaten hun 'vrije lans' ter beschikking stelden aan wie hen daarvoor betaalde.’ Freelancers hebben vrijheid op verschillende vlakken, zo benadrukt de director van Randstad Professionals: ze kunnen niet alleen beslissen om een opdracht aan te nemen of te weigeren, ze bepalen ook zelf hun tarief, kiezen het bedrijf waarvoor ze werken, en beslissen zelf over hun werktijden en vakanties. Er zijn ook mensen die dit combineren met een andere, seizoensgebonden activiteit.

Een freelancer is uiteindelijk ook vrij om te kiezen voor een expertise, om actief te zijn op een bepaald domein. Terwijl werknemers vaak door de organisatie gestuurd worden naar een opleiding, kiest een freelancer zelf om zich te verdiepen in een bepaalde technologie, een bepaald deelaspect van zijn vak. Al heeft dat uiteraard ook gevolgen voor de opdrachten die de freelancer kan krijgen en het tarief dat hij mag vragen.

En het idee dat je als freelancer veel meer zal verdienen? Isabelle Callebaut nuanceert: ‘Er zijn freelancers die meer verdienen, of die evenveel verdienen in een kortere tijdspanne, maar niet iedereen zit in die situatie. Het hangt onder meer sterk af van de expertise.’

flexibele expertise

Waarom zetten bedrijven meer en meer freelancers in? Flexibiliteit is een belangrijke factor, weet Isabelle Callebaut. ‘Daar heb je een zeer goede match met wat freelancers bieden. Zij zijn vaak sneller beschikbaar – ze moeten geen maanden opzegtermijn uitzitten – en kunnen worden ingezet wanneer en zolang nodig. Bovendien maken freelancers veel minder problemen over weekend- of avondwerk als dat nodig is voor het project. Ook in die zin bieden ze bijkomende flexibiliteit.’

Ook de expertise die een freelancer meebrengt is voor ondernemingen een reden om een beroep te doen op hun diensten. En dat is zeker zo wanneer het gaat over expertise die de onderneming beperkt nodig heeft, voor een welbepaald project, gedurende een welbepaalde periode. Dan is er nog de kostenstructuur. Van een freelancer weet je op voorhand hoeveel die zal kosten per uur of per dag, zonder onverwachte, bijkomende kosten. Administratief is het ook veel eenvoudiger om de factuur van de freelancer te betalen dan de personeelsadministratie van de medewerker bij te houden.


matchmaker

Waar freelancers mee worstelen? Vaak, zo weet Isabel Callebaut, hebben ze het moeilijk om hun professionele risico's in te schatten en de daaraan verbonden aansprakelijkheid. ‘Ze zeggen dan dat voor het soort opdrachten dat zij doen, een verzekering beroepsaansprakelijkheid niet nodig is. Maar ze vergeten dat het ook over erg banale incidenten kan gaan: een glas water omstoten over een computer die cruciale gegevens bevat, bijvoorbeeld.

Vanuit Randstad Professionals maakt Isabelle Callebaut de freelancers attent op die verantwoordelijkheid. De organisatie plaatst zich ook als matchmaker tussen opdrachtgever en freelancer. Terwijl de freelancer bij zijn huidige opdrachtgever aan de slag is, gaan zij al op zoek naar een volgende. Freelancers moeten zich alléén met hun vak bezig houden, en veel minder met het bekendmaken van hun activiteiten en het contact met potentiële klanten. ‘En we zorgen ook voor een snelle en correcte betaling’, vervolgt Isabelle Callebaut. ‘Dat zijn volgens onze enquêtes en gesprekken de voornaamste redenen waarom freelancers via ons werken.’

 

freelancen: 5 redenen om de stap te zetten

  1. Freelancers zijn vrij: ze werken waar en wanneer ze willen, kiezen hun opdrachtgevers en weigeren projecten die hen niet boeien.
  2. Freelancers hebben afwisseling: vandaag in een klein bedrijf, morgen in een groot bedrijf - in een heel andere sector.
  3. Freelancers graven diep: een freelancer kiest zijn expertisegebied en kan die kennis helemaal uitdiepen.
  4. Freelancers zijn succesvol: wie de juiste expertise aanbrengt en een echte meerwaarde is, kan een mooi tarief vragen.
  5. Freelancers zijn populair: de vraag naar flexibiliteit bij bedrijven maakt het meer en meer aantrekkelijk om freelancers in te huren.