handicap op het werk: hoe de hindernissen wegnemen?

Werknemers met een beperking botsen vaak op dezelfde hindernissen. Dr. Eline Jammaers onderzocht hun ervaringen, onder begeleiding van prof. Patrizia Zanoni (UHasselt). “Vanzelfsprekendheden voor mensen zonder handicap zijn vaak discriminerend voor mensen mét een beperking.”

 

1 “ben jij onze nieuwe dynamische en flexibele collega?”

Vacatures eisen een waaier aan vaardigheden. “De werkgever is op zoek naar de ideale werknemer”, aldus Jammaers. “Iedereen heeft gebreken, maar mensen zonder handicap kunnen ze beter verbergen dan iemand met een handicap tijdens de selectie.”

“Werkgevers zijn het zo gewoon mensen te selecteren op basis van wat ze kunnen. Het is dus sociaal aanvaard om te denken: die persoon kan dat niet? Dan hoef ik die niet aan te nemen.”  

Jammaers stelt voor om jobomschrijvingen te herleiden tot de noodzakelijke vaardigheden. “Die uitgebreide vacatures zitten echter zo ingebakken in onze samenleving. Voor werkgevers is dat een moeilijke klik.” Aanpassingen in selectietesten zijn volgens haar ook belangrijk. “Computertesten kunnen iemand met een visuele beperking een grote achterstand geven. Zo’n testen kan je perfect vervangen door aangepaste versies.”


2 onbegrip bij collega’s

Collega’s kunnen zich vaak moeilijk verplaatsen in iemand met een handicap. Sommige bedrijven organiseren inleefmomenten. Een brailleliga bijvoorbeeld laat collega’s geblinddoekt door de gangen lopen. “De werknemers met een handicap die ik in mijn onderzoek heb geïnterviewd, evenals hun collega’s, beschouwen zoiets als heel positief”, aldus Jammaers.


3 “sorry, geen geld voor aanpassingen”

“Ik sprak met een werkneemster met dyslexie, die leessoftware nodig had”, vertelt Jammaers. “Hoewel haar productiviteit zou stijgen, weigerde haar werkgever dit aan te kopen. Te duur, vond hij.” Vreemd, vindt Jammaers. “De VDAB betaalt zoiets namelijk terug.”

Werknemers krijgen volgens de onderzoekster vaak niet de redelijke aanpassingen waar ze om vragen. “Daar hebben ze nochtans wettelijk recht op.” 


4 werkritme is onhaalbaar

Redelijke aanpassingen zijn niet enkel materieel van aard. Als werkgever dien je je mensen ook immaterieel te ondersteunen: flexibele uren en meer pauzes voor wie dat nodig heeft. Daar staan werkgevers vaak minder voor open.

“Werken aan een betere visie rond work-life balance is meestal al een stuk van de oplossing”, stelt Jammaers voor. “Moet iemand drie keer per week naar de kinesist? In een onderneming met een goed beleid op dat vlak, is het vaker geen probleem. Voordeel hiervan is dat men geen uitzondering moet creëren voor de werknemer, wat minder stigmatiserend is.”


5 nieuwe leiders, nieuwe wetten

Zijn die redelijke aanpassingen onderhandeld? Dan is het belangrijk om ze te documenteren. “Soms belandt iemand op een andere afdeling, waar de supervisor het niet eens is met de aanpassingen”, merkte Jammaers. ““Maar als alles gedocumenteerd wordt op een hoger niveau, is het minder betwistbaar.” In een ander bedrijf zag ze werknemers via intranet zelfstandig aanpassingen aanvragen. “Dat maakt hen onafhankelijk van de wil van hun supervisor.”


6 onbestaande rolmodellen

“Zich niet kunnen spiegelen aan succesvoorbeelden, bemoeilijkt de rekrutering en doorstroming”, werpt prof. Zanoni op. “Het helpt om succesverhalen van werknemers met een beperking zichtbaar te maken. In één van de onderzochte bedrijven vergaderden werknemers met een handicap enkele keren per jaar. Zo konden ze leren van elkaar hoe ze problemen het best aanpakten.”


7 op naar de top

Uit de literatuur blijkt dat werknemers met een handicap vaak minder kritische feedback krijgen, weet Jammaers ten slotte. “Die betutteling maakt het moeilijker om zichzelf verder te ontwikkelen.” Eerlijke feedback is voor iedereen belangrijk om hogerop te komen. Zo stimuleer je diversiteit in alle rangen van het bedrijf.

In deze artikelenreeks zoomen we samen met de UHasselt in op werknemers met een arbeidshandicap. Dr. Eline Jammaers bestudeerde hun ervaringen , onder begeleiding van prof. Patrizia Zanoni (UHasselt) met steun van de Vlaamse overheid. Ze benadrukken de meerwaarde van personen met een handicap en benoemen de struikelblokken. Daarnaast luisteren we naar werknemers met een beperking op de Randstad-werkvloer.

disclaimer
Randstad vindt het als grootste human resources-dienstverlener van het land belangrijk om op deze blog arbeidsmarktgerelateerde onderwerpen vanuit verschillende invalshoeken aan bod te laten komen. Dit wil niet zeggen dat we automatisch de standpunten onderschrijven van de specialisten die in onze publicaties het woord nemen.